Sklep · Kategoria
Defektoskopy ultradźwiękowe
Przenośne defektoskopy ultradźwiękowe oraz karty i moduły do systemów automatycznych.
Oficjalny dystrybutor w Polsce
Jak wybrać defektoskop ultradźwiękowy
Wybór zaczyna się od tego, co i według czego badasz: rodzaj wyrobu, jego geometria, grubość ścianki i typ nieciągłości, których szukasz. Inaczej dobiera się sprzęt do rutynowej kontroli spoin ze stali węglowej, a inaczej do złączy ze stali nierdzewnej, złączy różnoimiennych czy pęknięć wodorowych HTHA.
Druga sprawa to norma odbiorowa. To ona przesądza, czy wystarczy ocena amplitudowa z krzywą DAC lub DGS, czy trzeba wymiarować nieciągłości na podstawie sygnałów dyfrakcyjnych. Od tego zależy, jakie funkcje urządzenie musi mieć — i czy klasyczny defektoskop w ogóle wystarczy.
Kupując defektoskop, kupujesz w praktyce cały układ pomiarowy: urządzenie, głowice, kliny, skaner i wzorce. Wiarygodność wykrycia, czyli POD, wyznacza najsłabsze ogniwo tego zestawu, dlatego dobieramy go w całości, a nie osobno.
Klasyczny UT, phased array czy TFM/PCI
Trzy poziomy techniki różnią się nie ceną, lecz tym, co jesteś w stanie zobaczyć i udokumentować.
| Klasyczny UT | Phased array | TFM / PCI | |
|---|---|---|---|
| Kanały | jeden kanał nadawczo-odbiorczy | 16/64, 32/64, 32/128, 64/128 | 32/64 i wyżej — pełna akwizycja FMC |
| U nas | klasyczny kanał UT ma każdy nasz defektoskop phased array | Novascan V1, Novascan V2, Novascan V3, Novascan L3, Phascan II, FLEXSCAN | TFM — Novascany i Phascan II; PCI i 3D TFM głowicą matrycową — tylko Novascan V3 |
| Ogniskowanie | stałe, dane geometrią głowicy | elektroniczne, na wybranej głębokości | syntetyczne, w każdym punkcie obrazu |
| Obraz | A-scan | S-scan sektorowy, E-scan liniowy, B/C/D-scan | obraz 2D i 3D bez stref martwych |
| Ocena | amplitudowa: DAC, DGS | amplitudowa albo wymiarowa | TFM — amplituda w każdym pikselu; PCI — spójność fazowa |
| Normy | PN-EN ISO 17640, PN-EN ISO 11666 | PN-EN ISO 13588, PN-EN ISO 19285 | PN-EN ISO 23864, PN-EN ISO 23865 |
Kiedy wystarczy phased array, a kiedy warto sięgnąć po TFM i PCI
Phased array dokłada to, czego przy takim badaniu brakuje najczęściej: obraz przekroju i zapis całego przejścia, czyli powtarzalność i materiał dowodowy. Do większości złączy spawanych, mapowania korozji i badań odbiorowych wg PN-EN ISO 13588 oraz PN-EN ISO 19285 to w zupełności wystarcza — od lekkiego Novascan L3 i kompaktowego FLEXSCAN po Phascan II z TOFD.
TFM i PCI idą dalej: obraz powstaje przez ogniskowanie obliczeniowe w każdym punkcie siatki, a PCI ocenia spójność fazową sygnałów zamiast wysokości echa. Dzięki temu wychodzą wady, które klasyczny obraz sektorowy zostawia w wątpliwości — mikropęknięcia HTHA, korozja naprężeniowa, gniazda pęcherzy, nieciągłości ustawione niekorzystnie względem wiązki, a także złącza różnoimienne, austenit i stopy niklu, w których struktura rozprasza falę. TFM liczą wszystkie Novascany i Phascan II, PCI wyłącznie Novascan V3.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
- Architektura kanałów — pierwsza liczba to apertura pracująca jednocześnie, druga maksymalna liczba elementów głowicy. Spotyka się 16/64, 32/64, 64/64, 32/128 i 64/128, a w modułach do systemów automatycznych 128/128 i 256/256. Do TFM i PCI warto mieć co najmniej 32/64, wygodniej 64/128 — u nas Novascan V3, a do zabudowy Multiscan i Robust
- Moc obliczeniowa i liczba klatek na sekundę — TFM liczony na bieżąco obciąża procesor obrazu; sprawdź maksymalny rozmiar ramki ROI i obsługę PWI, która skraca akwizycję kilkukrotnie
- Techniki łączone — zapis PAUT i TOFD albo TFM i PCI w jednym przejściu skanera zamiast dwóch osobnych badań
- Wejście enkodera 1D/2D i obsługa skanerów — bez tego wskazania nie mają współrzędnych na spoinie; patrz Enkodery do skanerów ultradźwiękowych i Skanery ręczne i modułowe do badań UT
- Krzywe DAC, DGS i AWS oraz zapis A-, B-, C- i D-scanu — bez nich nie odniesiesz wskazania do poziomu akceptacji
- Warunki pracy: obudowa IP65 lub IP67, ekran czytelny w pełnym słońcu i pod różnymi kątami patrzenia, baterie wymieniane bez wyłączania urządzenia
- Dostępność głowic, klinów i wzorców do tego urządzenia — patrz Głowice ultradźwiękowe oraz Kliny i linie opóźniające
Kryteria amplitudowe czy wymiarowe
Przy ocenie amplitudowej (PN-EN ISO 11666, PN-EN ISO 19285) liczy się wysokość echa odniesiona do krzywej DAC lub TCG. Podejście jest proste i szybkie, ale ma znane słabe punkty: nieciągłość płaska odchylona od prostopadłości o kilka stopni albo gniazdo pęcherzy potrafi nie przekroczyć poziomu oceny, mimo że jest realną wadą.
Przy ocenie wymiarowej (PN-EN ISO 23864, PN-EN ISO 19285, PN-EN ISO 15626) liczy się rzeczywista wysokość i długość nieciągłości, wyznaczona np. z sygnałów dyfrakcyjnych z jej wierzchołków. Daje to powtarzalność i dokładność rzędu milimetra, ale wymaga techniki i procedury, które w ogóle to umożliwiają.
Jeśli odbiorca wymaga kryteriów wymiarowych, defektoskop bez zapisu danych i bez technik dyfrakcyjnych odpada już na starcie. Warto to ustalić przed zakupem, a nie przy pierwszym odbiorze wyników.
Sprzęt to jedna trzecia badania
Wynik odbierany przez klienta powstaje z trzech rzeczy: urządzenia, zwalidowanej procedury i personelu z certyfikatem wg PN-EN ISO 9712. Sam defektoskop, nawet najlepszy, nie wystarczy do odbioru. Jako laboratorium akredytowane przez PCA pracujemy na tym samym sprzęcie, który dostarczamy, więc pomagamy wdrożyć go u Ciebie: dobrać konfigurację, opracować procedurę i przeszkolić ludzi.
Najczęstsze pytania
Co oznaczają liczby 16/64, 32/128 i podobne?
Pierwsza liczba to apertura, czyli elementy pracujące jednocześnie, druga — maksymalna liczba elementów obsługiwanej głowicy. W przenośnych defektoskopach spotyka się 16/64, 32/64, 64/64, 32/128 i 64/128, a w modułach do systemów automatycznych nawet 128/128 i 256/256. Do badań TFM i PCI zaleca się konfigurację co najmniej 32/64, a wygodniej 64/128 — w naszej ofercie Novascan V3, a w modułach do zabudowy Multiscan.
Czy TFM i PCI to inwestycja, która się zwraca?
Zwraca się tam, gdzie badasz złącza krytyczne — zbiorniki ciśnieniowe, rurociągi przesyłowe, energetykę — albo materiały trudne: stale nierdzewne, złącza różnoimienne, kompozyty. TFM daje rozdzielczość i brak stref martwych, a PCI wykrywa wady niezależnie od wysokości echa. Przy rutynowej kontroli spoin ze stali węglowej klasyczny PAUT zwykle wystarcza — na przykład Novascan V2 albo FLEXSCAN.
Jakie normy musi spełniać sprzęt do badań spoin?
Do badań klasycznych PN-EN ISO 17640 i PN-EN ISO 11666. Dla phased array PN-EN ISO 13588 oraz PN-EN ISO 19285 z kryteriami akceptacji. Dla TFM i FMC PN-EN ISO 23864 i PN-EN ISO 23865. Urządzenie ma umożliwiać badanie zgodnie z tymi normami, a procedura ma to potwierdzać.
Czy do TFM potrzebne są specjalne głowice?
Nie, TFM i PCI korzystają ze standardowych głowic phased array. Żeby wykorzystać potencjał tych technik, sięga się po głowice o większej liczbie elementów, zwykle 64, i częstotliwości 5–10 MHz. Patrz Głowice phased array (PAUT).
Czym różni się skan liniowy (E-scan) od sektorowego (S-scan)?
W skanie liniowym apertura przesuwa się wzdłuż głowicy przy stałym kącie wiązki. W sektorowym głowica stoi w miejscu, a zmienia się kąt, na przykład od 40° do 70°, omiatając cały przekrój złącza.
Dlaczego gniazda pęcherzy trudno wykryć klasycznym UT?
Pęcherz ma kształt kulisty i rozprasza falę we wszystkich kierunkach, więc echo wracające do głowicy jest słabe i często nie przekracza poziomu oceny. Skutecznie pokazują je dopiero techniki dyfrakcyjne i fazowe: TOFD, TFM i PCI.
Czy do badań według normy wystarczy sam defektoskop?
Nie. Potrzebna jest jeszcze procedura badawcza zgodna z tą normą, wzorce do kalibracji oraz operator z ważnym certyfikatem. Przy technikach zaawansowanych dochodzi walidacja procedury.
Czy można zobaczyć urządzenie w działaniu przed zakupem?
Napisz do nas — omówimy konfigurację pod Wasze wyroby: głowice, kliny, skaner i sposób zapisu wyników. Pokaz sprzętu ustalamy indywidualnie.
Czy zajmujecie się serwisem i kalibracją?
Jesteśmy oficjalnym dystrybutorem Doppler w Polsce, więc sprzęt kupiony u nas nie zostaje bez wsparcia. Zakres pomocy po sprzedaży ustalamy indywidualnie — napisz, czego potrzebujesz.